Прафілактыка
ВІЧ-інфекцыі і СНІДу
ВІЧ-інфекцыя - гэта захворванне, якое выклікаецца ВІЧ - Вірусам Імунадэфіцыту Чалавека. Імунадэфіцыт - гэта страта арганізмам здольнасці супраціўляцца любым інфекцыям і аднаўляць парушэнні сваіх органаў. Акрамя таго, пры імунадэфіцыце запавольваецца ці ўвогуле спыняецца працэс абнаўлення арганізма.
На сённяшні момант гэтая хвароба невылечная, яшчэ не прыдумалі лекі, здольныя цалкам выдаліць вірус з арганізма чалавека. Нажаль, няма і вакцыны, з дапамогай якой можна было б прадухіліць заражэнне. Напрыклад, ад грыпу мы можам зрабіць прышчэпку загадзя і заставацца здаровымі падчас эпідэміі, а ад ВІЧ-інфекцыі такіх прышчэпак няма. Таму ва ўмовах глабальнай эпідэміі ВІЧ-інфекцыі адзіным сродкам прафілактыкі становяцца нашыя веды пра хваробу і ўменне абараніць сябе.
СНІД (Сіндром набытага імунадэфіцыту) - канчатковая стадыя ВІЧ-інфекцыі. Паразы органаў і сістэм носяць незваротную плынь. Нават адэкватна праводжаная супрацьвірусная тэрапія і лячэнне апартуністычных захворванняў не эфектыўныя, і хворы гіне на працягу некалькіх месяцаў.
ПЕРЫЯД АКНА
З моманту заражэння ВІЧ да з'яўлення антыцелаў (пры наяўнасці якіх ставіцца дыягназ ВІЧ-інфекцыя) павінна прайсці ў сярэднім ад 3 да 6 месяцаў. У гэты момант нават у ВІЧ-інфіцыраванага тэст можа паказаць адмоўны вынік, т.я. антыцелаў яшчэ вельмі мала, і яны не выяўляюцца. Але сам вірус у гэты час вельмі актыўна размнажаецца, і чалавек можа перадаць яго іншаму чалавеку.
У большасці ВІЧ-інфіцыраваных людзей дастатковая для выяўлення колькасць антыцелаў утвараецца праз 3 месяцы пасля заражэння. У рэдкіх выпадках перыяд "акна" можа заняць да шасці і больш месяцаў. Толькі пасля паўторнага тэсціравання і атрымання выніку яшчэ раз чалавеку ставіцца дыягназ.
Пасля таго, як чалавек заразіўся ВІЧ-інфекцыяй, у яго на працягу многіх гадоў можа не быць ніякіх сімптомаў і ён можа і не падазраваць аб сваім дыягназе. Па вонкавым выглядзе адрозніць ВІЧ-інфікаванага чалавека ад здаровага - нельга.
Плынь ВІЧ-інфекцыі
Уся плынь захворвання - з моманту заражэння да моманту смерці - умоўна можна падзяліць на 4 перыяду:
Заражэнне і пачатак інфекцыйнага працэсу (працэсу развіцця хваробы);
Перыяд бессімптомнай плыні і малых сімптомаў.
Перыяд другасных захворванняў (вірус актывуецца і пачынае бурна размнажацца)
СНІД - канчатковая стадыя ВІЧ-інфекцыі.
Імунадэфіцыт і другасныя захворванні.
Шляхі перадачы ВІЧ-інфекцыі
Шляхі перадачы ВІЧ:
1. Палавым шляхам, пры сэксуальным кантакце з ВІЧ-інфіцыраваным чалавекам без выкарыстання прэзерватыва;
2. Праз кроў, пры правядзенні ін'екцый неапрацаваным шпрыцам, якім да гэтага карыстаўся ВІЧ - інфікаваны чалавек.
А таксама стэрыльным (ці сваім індывідуальным) шпрыцам, набіраючы для ін'екцый разведзены наркотык з агульнай ёмістасці, калі сярод вашых кампаньёнаў ёсць нехта ВІЧ - інфікаваны;
3. Так званым вертыкальным шляхам, г.зн. ад інфікаванай маці дзіцяці падчас цяжарнасці, родаў, гадаванні грудзьмі.
Вадкасці арганізма чалавека, праз якія можа перадавацца ВІЧ:
кроў;
сперма;
вагінальны і цэрвікальны сакрэты;
мацярынскае малако.
Вірус можа знаходзіцца і ў іншых вадкасцях (мачы, сліне, поце), але яго канцэнтрацыя там вельмі нізкая. Ад канцэнтрацыі віруса залежыць і аб'ём вадкасці, які павінен патрапіць у кроў іншаму чалавеку, каб адбылося заражэнне. Так, неабходнае для заражэння колькасць віруса змяшчаецца ў кроплі крыві, якая змяшчаецца на канцы швейнай іголкі. Аб'ём сліны, у якім змяшчаецца такое ж колькасць віруса, складае 4 літры.
Абследаванне на ВІЧ-інфекцыю
Як можна праверыць, ці інфіцыраваны чалавек?
Існуюць тэсты, якія вызначаюць наяўнасць антыцелаў да віруса. Для таго каб іх выявіць, неабходна здаць кроў у СНІД Цэнтры ці іншай медыцынскай установе, якая праводзіць такія даследаванні.
Паколькі аналіз выяўляе не сам вірус, а антыцелы да яго, тое абследаванне неабходна праводзіць тады, калі арганізм выпрацуе іх дастатковую колькасць, гэта значыць гэтулькі, каб тэст-сістэма змагла іх выявіць. Для напрацоўкі антыцелаў патрэбны час - каля 3 месяцаў (часам да 6 месяцаў).
МЕРЫ ПЕРАСЦЯРОЖНАСЦІ
Пры трапленні заражанай крыві:
- на скуру - старанна змыць вадой з мылам;
- на слізістыя абалонкі вачэй - прамыць светла - ружовым растворам марганцоўкі;
- У рот - прапаласкаць растворам марганцоўкі або проста вадой.
КАНСУЛЬТАЦЫЯ ЛЕКАРА
Брытвенныя прыналежнасці, зубныя шчоткі, манікюрныя нажніцы і г.д. павінны быць строга індывідуальныя. Інфіцыраванаму ВІЧ чалавеку варта адмовіцца ад наркотыку, ён спрыяе паскарэнню плыні ВІЧ - інфекцыі.
У побыце - дома, у школе, у сауне, у басейне, у любой установе або на заводзе - чалавек не небяспечны. Ён жыве жыццём звычайнага чалавека - як усе.
Стыгматызацыя і дыскрымінацыя
ВІЧ-інфікаваных
Стыгматызацыя і дыскрымінацыя ВІЧ- інфікаваных з'яўляюцца адной з галоўных перашкод, якія перашкаджаюць стрымліваць эпіду
мію. Гэта самае вялікае зло для здаровага грамадства!!! Цяпер моладзь - гэта частка насельніцтва, якая ў найбольшай ступені пацярпела ад эпідэміі.
Памятайце, што Вы не можаце заразіцца ВІЧ з дапамогай звычайнага бытавога кантакту. Таму Вы можаце мець зносіны з ВІЧ-інфіцыраваным чалавекам сапраўды гэтак жа, як і з астатнімі чальцамі сям'і, без найменшай рызыкі для сябе. Вам не трэба насіць спецыяльнае адзенне, шапачку, маску і пальчаткі, каб дакранацца чалавека, якога вы даглядаеце. Паводзьце сябе натуральна. Вы можаце праяўляць сваю прыхільнасць да ВІЧ-станоўчых людзей - гэта не прычыніць ніякай шкоды Вам і Вашай сям'і.
Любы чалавек можа аказацца ва ўмовах рызыкі інфікавання ВІЧ.
Падтрымка людзей, заражаных ВІЧ, павінна ўключаць:
барацьбу з забабонамі, стыгматызацыяй і дыскрымінацыяй;
прадастаўленне ім інфармацыі, якая дазваляе здабыць сілы для вырашэння праблемы;
уцягванне іх у актыўную дзейнасць арганізацый і таварыстваў на ўсіх этапах барацьбы з эпідэміяй.
ТЭРМІНЫ
ЛЖВ -людзі, якія жывуць з ВІЧ
ЛЖВС - людзі, якія жывуць з ВІЧ/СНІД. Гэта азначае, што вірус прысутнічае ў арганізме
Сінонімы: ВІЧ - пазітыўны, ВІЧ - станоўчы
Стыгматызацыя - гэта прадузятае, негатыўнае стаўленне да ВІЧ - інфікаваных.
Дыскрымінацыя - гэта крайняя ступень праявы стыгматызацыі, якая выяўляецца ў ўшчамленні правоў, якое ставіць адных грамадзян у горшае становішча ў параўнанні з іншымі.