Метадычныя рэкамендацыі па арганізацыі і правядзенні інфармацыйнай гадзіны ва ўстановах адукацыі
Інфармацыйная гадзіна - форма арганізацыі выхаваўчага працэсу, накіраваная на фарміраванне палітычнай і інфармацыйнай культуры навучэнскай моладзі, павагі да культурнай і навуковай спадчыны, гістарычных дасягненняў Рэспублікі Беларусь, стварэнне ўмоў для ўдзелу падрастаючага пакалення ў абмеркаванні эканамічных, сацыяльных, палітычных і духоўных праблем грамадства.
Мэта інфармацыйнай гадзіны - дапамагчы моладзі арыентавацца ў патоку падзей, што адбываюцца ў свеце і краіне, выпрацаваць актыўную грамадзянскую пазіцыю, свядома ўдзельнічаць у грамадскім жыцці краіны.
Асноўнымі прынцыпамі правядзення інфармацыйнай гадзіны з'яўляюцца: актуальнасць, інтэрактыўнасць, падача матэрыялу ў сучаснай, цікавай для моладзі форме.
Інфармацыйныя гадзіны праводзяцца штотыдзень і павінны быць прапісаны ў рэжыме работы ўстановы адукацыі, зацверджаным кіраўніком установы адукацыі. Інфармацыйны гадзіннік можа праводзіцца да пачатку навучальных заняткаў і пасля іх завяршэння. Пры складанні раскладу неабходна ўлічваць меркаванні і пажаданні навучэнскай моладзі, асаблівасці адукацыйнага працэсу ўстановы адукацыі.
Інфармацыйная гадзіна можа стаяць у раскладзе ў любы дзень тыдня. Часавы прамежак інфармацыйнай гадзіны - ад 20 да 45 хвілін.
Арганізацыя інфармацыйнай гадзіны ва ўстановах адукацыі патрабуе ўважлівай работы як на этапе падрыхтоўкі, так і на этапе правядзення.
Этапы падрыхтоўкі інфармацыйнай гадзіны
1. Вызначэнне тэмы інфармацыйнай гадзіны. Інфармацыйныя гадзіны праводзяцца па тэматыцы, зацверджанай намеснікам кіраўніка ўстановы адукацыі па выхаваўчай рабоце, у адпаведнасці з асноўнымі напрамкамі ідэалагічнай і выхаваўчай работы, вызначанымі праграмна-плануючай дакументацыяй выхавання, інструктыўна-метадычнымі пісьмамі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь і іншымі дакументамі.
Планаванне тэматыкі інфармацыйных гадзін рэкамендуецца ажыццяўляць загадзя, з улікам актуальных падзей у краіне, у свеце, інтарэсаў навучэнскай моладзі. Пры неабходнасці тэматычны план правядзення інфармацыйнай гадзіны карэкціруецца ў залежнасці ад значнасці тых ці іншых праблем, пытанняў, мерапрыемстваў, акцый.
2. Вызначэнне мэты і фармату. Неабходна максімальна канкрэтна сфармуляваць мэту: якую інфармацыю неабходна данесці да моладзі? Ад адказу будзе залежаць фармат мерапрыемства: канцэпцыя, час правядзення і працягласць, ролі ў камандзе, афармленне залы, гукавое суправаджэнне.
3. Планаванне і праектаванне мерапрыемства. Пры планаванні ажыццяўляецца падбор форм (рубрык) правядзення мерапрыемства, яго змест. Спачатку рыхтуецца спіс галоўных задач, якія максімальна дэталізуецца ў выглядзе пэўных крокаў.
4. Размеркаванне зон адказнасці. Вызначэнне адказных і выканаўцаў для кожнай рубрыкі, з улікам уменняў, здольнасцей і інтарэсаў вучняў. Вельмі важна размеркаваць задачы і адказнасць паміж чальцамі каманды не толькі на этапе падрыхтоўкі, але і падчас правядзення мерапрыемства. Мэтазгодна забяспечыць усю каманду планам з размеркаваннем абавязкаў.
Пры падрыхтоўцы інфармацыйнай гадзіны рэкамендуецца ўцягненне інфармацыйных сектараў органаў самакіравання ўстановы адукацыі, а таксама прыцягненне максімальнай колькасці навучэнскай моладзі да розных форм актыўнасці пры падрыхтоўцы мерапрыемства.
Інфармацыйнае напаўненне рубрык павінна быць накіравана на ўсебаковае раскрыццё выбранай тэмы. Распрацоўка пытанняў, якія канкрэтызуюць тэму, падбор актуальных матэрыялаў па тэме, інфармацыйнае і метадычнае забеспячэнне.
6. Распрацоўка сцэнара, падрыхтоўка афармлення, раздаткаў.
7. Выбар кіроўных (мадэратараў), здольных зацікавіць аднагодкаў, сфакусаваць іх увага на вызначанай праблеме.
8. Рэпетыцыя, карэкціроўка сцэнарыя, генеральная рэпетыцыя.
9. Распрацоўка матэрыялаў для зваротнай сувязі. Зваротная сувязь можа быць у форме раздрукаваных ацэначных лістоў, якія запаўняюцца ў канцы падзеі, або ў форме анлайн-апытання, водгукаў з дапамогай сацыяльных сетак, відэа-водгукаў у канцы мерапрыемства. Пытанні могуць ацэньваць розныя аспекты: форму правядзення мерапрыемства, змест, выступоўцаў і працу арганізатараў.
10. Правядзенне мерапрыемства.
11. Аналіз і рэфлексія. Правядзенне аналізу аб ходзе і выніках мерапрыемства дапаможа пазбегнуць памылак у будучыні і палепшыць якасць правядзення наступных інфармацыйных гадзін.
У якасці прыкладу правядзення інфармацыйнай гадзіны можна выкарыстоўваць наступную структуру:
Кароткі агляд новых навін.
Увядзенне ў тэму, статыстычныя дадзеныя па праблеме.
Дэманстрацыя знятага і зманціраванага навучэнцамі кліпа па тэме (можа ўключаць апытанне навучэнцаў, інтэрв'ю і іншыя матэрыялы).
Выступленні 3-4 чалавек па некалькіх пытаннях у рамках пэўнай тэмы.
Форум - абмеркаванне вынікаў апытання, праведзенага па тэме і інш.
Рэфлексія - зваротная сувязь у форме раздрукаваных ацэначных лістоў у канцы падзеі або онлайн-фор
розумы па вяртанні дадому.
Прыкладныя формы правядзення інфармацыйнай гадзіны
Ток-шоу “100 ПЫТАННЯЎ ДА ВОЗРАСЛАМУ: ПАДЗЕІ, ФАКТЫ, КАМЭНТАРЫ” – мерапрыемства для навучэнскай моладзі ў фармаце ток-шоу, у якім госцю (абавязкова цікавай і значнай персоне) задаюць пытанні ўдзельнікі мерапрыемства. Абавязковыя атрыбуты: мультымедыйнае абсталяванне, "лічыльнік пытанняў", відэаролік (прэзентацыя) аб запрошанай персоне "Знаёмцеся - ....", выбар лепшага пытання.
"Інформ-дайджэст" - кароткі агляд свежых навін.
"Прэс-канферэнцыя" - форма інфармацыйнай гадзіны з элементамі ролевай гульні. Удзельнікі прэс-канферэнцыі – “журналісты” і “фотакарэспандэнты” – інтэрв'ююць дакладчыка, які выступае ў ролі палітыка, вучонага, дзеяча мастацтва і г.д.
"Адкрыты мікрафон" - своеасаблівая пляцоўка, дзе моладзь мае магчымасць выступіць перад шырокай аўдыторыяй. Выступленні ўдзельнікаў павінны быць кароткія і не перавышаць 5-7 мін. Колькасць паведамленняў - не больш за пяць.
«Тэматычнае бліц-апытанне» – уяўляе сабой уласныя відэасюжэты навучэнцаў і студэнтаў па пэўнай тэматыцы для наступнага абмеркавання: «карэспандэнт» у прысутнасці «аператара» з відэакамерай праводзіць у шматлюдным месцы сваёй установы адукацыі (у холе, сталовай і да т.п.). Пытанні рыхтуюцца загадзя, а рэспандэнтамі могуць з'яўляцца як маладыя людзі, так і супрацоўнікі ўстановы адукацыі. Вынік складаецца ў тым, што даводзіцца мімаволі ўглыбіцца ў праблему, пагадзіцца ці паспрачацца з выказанай думкай. Падобны пачатак інфармацыйнай гадзіны, прыцягваючы ўвагу моладзі да тэмы, якая абмяркоўваецца, з'яўляецца прасвяднай глебай для наступнага ўсебаковага даследавання пастаўленай праблемы, заахвочвае да пошуку і аргументавання ўласнага меркавання.
"Прэс-турнір" - форма інфармацыйнай гадзіны, якая дазваляе актывізаваць цікавасць да перыядычных выданняў, пашыраць кругагляд па розных праблемах грамадства, вылучаць галоўнае з рознага роду інфармацыі. Для правядзення прэс-турніру ўдзельнікі мерапрыемства дзеляцца на групы, якія прадстаўляюць розныя прэс-цэнтры. Яны могуць быць прысвечаны пэўным тэмам (рубрыкам), а могуць прадстаўляць канкрэтныя выданні. Падчас падрыхтоўкі кожная каманда вывучае свае выданні, абдумвае пытанні для іншых каманд (можна выпускаць бюлетэні па сваёй тэматыцы - падборку найбольш цікавых матэрыялаў, каб прадстаўнікі іншых каманд мелі магчымасць адказаць на іх пытанні), а таксама рыхтуецца да выступлення.
"Інфармацыйны часопіс" - форма вуснага часопіса, мэта якога складаецца ў абагульненні інфармацыі за пэўны перыяд часу аб найважнейшых падзеях палітычнага, сацыяльна-эканамічнага і іншага жыцця нашай краіны і за яе межамі. У інфармацыйным часопісе могуць быць наступныя старонкі: "Палітычная", "Эканамічная", "Навіны мастацтва", "Спартыўная" і інш.
Сустрэча з вядомым чалавекам у форме гутаркі за круглым сталом - форма вывучэння актуальнай сацыяльнай праблемы з прысутнасцю кампетэнтнай асобы па дадзенай праблеме і актыўным уцягваннем моладзі ў дыскусію. Праблема для асвятлення на тэматычнай інфармацыйнай гадзіне можа быць прадыктавана апошнімі падзеямі ў свеце або прапанавана самімі навучэнцамі або студэнтамі.
Інфармацыя па тэме можа быць выкладзена або самім госцем (гісторыкам, юрыстам, эколагам, дэпутатам або іншым вядомым і кампетэнтным чалавекам), або лідэрам навучальнага калектыву, здольным з лёгкасцю абудзіць цікавасць да падзеі і стварыць абстаноўку канструктыўнага абмену меркаваннямі. У працэсе гутаркі таксама магчымы прагляд відэафрагмента па праблеме. Пасля гэтага ўдзельнікі мерапрыемства дапаўняюць паведамленне з месцаў, задаюць пытанні, арганізуецца калектыўны аналіз праблемы і актыўны абмен меркаваннямі. У заключэнне фармулююцца вывады па тэме.
Майстар-клас - эфектыўная форма перадачы ведаў і ўменняў, абмену вопытам, навучання і выхавання. Падчас майстар-класа спецыяліст расказвае і паказвае, як прымяняць на практыцы новую тэхналогію або метад.
Абарона праекта - прадстаўленне, падчас якога ўдзельнікі або групы дэманструюць папярэдне выкананыя праекты (метад, які дазваляе спланаваць даследаванне, канструктарскую распрацоўку, кіраванне і т. д. з тым, каб дасягнуць выніку аптымальным спосабам).
Кліп па тэме, зняты на смартфон і змантаваны загадзя.
Прэзентацыя правіл паводзін, зносін у Сеткі, традыцый і культуры інтэрнэт-супольнасці, якіх прытрымліваецца большасць.
Форум - апытанне, праведзенае па пэўнай тэматыцы загадзя, вынікі якога прадстаўляюцца падчас правядзення мерапрыемства, дазваляючы візуалізаваць стаўленне навучэнскай моладзі па тым ці іншым пытанні.
Выкарыстанне сучасных, крэатыўных, інтэрактыўных форм мерапрыемства прыцягвае ўвагу да тэмы, якая абмяркоўваецца. Выкарыстанне даследчых матэрыялаў, тэматычных фотакалажаў, відэасюжэтаў, улётак, распрацаваных самімі маладымі людзьмі, значна павышае цікавасць да асвятляемай праблемы, садзейнічае ўсебаковаму даследаванню пастаўленай праблемы ў далейшым, заахвочвае да яе абдумвання, аргументаваны.
ю ўласнага меркавання.
Напярэдадні правядзення мерапрыемства рэкамендуецца арганізаваць правядзенне PR - кампаніі.
Прывядзем прыклады некалькіх эфектыўных спосабаў прыцягнення аўдыторыі:
разаслаць прэс-рэлізы ў мясцовыя СМІ і даць ім магчымасць узяць інтэрв'ю ў арганізатараў;
развесіць плакаты і раздаць флаеры перад мерапрыемствам;
размясціць інфармацыю на інтэрнет-сайце ўстановы адукацыі і разаслаць інфармацыю па ўсіх магчымых кантактах;
павесіць інфармацыю аб мерапрыемстве ў будучым месцы правядзення.
Якасць правядзення інфармацыйнай гадзіны рэкамендуецца ацэньваць па розных крытэрыях. Ацаніць яго дапамогуць анкеты, водгукі навучэнцаў і студэнтаў, якія яны могуць пакінуць у сацыяльных сетках, каментарах на сайце. Ацэньваюцца паўната і аб'ектыўнасць інфармацыі, узровень задаволенасці навучэнскай моладзі яе якасцю і зместам.
Маладзёжнае асяроддзе ў сучасным грамадстве дастаткова дынамічнае, яно пастаянна знаходзіцца пад уздзеяннем шматлікіх каналаў сродкаў масавай камунікацыі, якія ўплываюць на фарміраванне каштоўнасных установак і вобразаў паводзін моладзі. Моладзь хутчэй адаптуецца да новых умоў жыцця, лягчэй уключаецца ў інфармацыйныя сеткі, авалодвае іх тэхналогіямі.
Падрыхтоўка інфармацыйнай гадзіны з шырокім прыцягненнем саміх навучэнцаў і студэнтаў, правядзенне інфармацыйнай працы ў цікавых для іх формах дазваляе значна павысіць эфектыўнасць мерапрыемстваў.