Вы спыталі аб прышчэпцы супраць грыпу.
На Вашы пытанні адказваюць:
Загадчыца аддзялення імунапрафілактыкі ДУ "Мінскі гарадскі цэнтр гігіены і эпідэміялогіі",
лекар вышэйшай катэгорыі
Глінская Ірына Мікалаеўна
Урач-эпідэміёлаг аддзялення імунапрафілактыкі ДУ "Мінскі гарадскі цэнтр гігіены і эпідэміялогіі",
лекар вышэйшай катэгорыі
Валасар Людміла Альбертаўна
Загадчыца супрацьэпідэмічнага аддзялення цэнтра гігіены і эпідэміялогіі Маскоўскага раёна,
лекар першай катэгорыі
Высоцкая Вераніка Станіславаўна
Урач гарадскога цэнтра вакцынапрафілактыкі пры гарадской дзіцячай інфекцыйнай клінічнай бальніцы,
лекар першай катэгорыі
Зыль Андрэй Анатольевіч
Вірусы грыпу адносяцца да такіх узбуджальнікаў, якія маюць надзвычай высокую здольнасць змяняцца. Таму наша імунная сістэма, сустрэўшыся са змененым вірусам грыпу, пачынае ўспрымаць яго як новы, раней не вядомы вірус. І пакуль імунная сістэма "наладжвае" вытворчасць ахоўных антыцелаў, каб змагацца з вірусам грыпу, у чалавека развіваецца захворванне. Менавіта са зменлівасцю вірусаў грыпу звязаны штогадовыя сезонныя ўздымы захворвання.
Пасля вакцынацыі або перанесенага грыпу ў арганізме фармуюцца ахоўныя антыцелы, аднак яны захоўваюцца крыху больш за паўгода, а затым руйнуюцца. Калі ў наступным годзе прыходзіць новы варыянт віруса грыпу, то ён зноў "застае знянацку" нашу імунную сістэму і мы зноў хварэем.
У наш час існуюць розныя спосабы падрыхтаваць імунную сістэму да гэтай "сустрэчы". Найбольш эфектыўны спосаб - прышчэпка.
Існуюць наступныя віды вакцын для прафілактыкі грыпу: жывыя і інактываваныя (г.зн. забітыя).
Што значыць жывая вакцына?
Жывая вакцына - гэта вакцына, якая змяшчае ў сваім складзе жывы вакцыны (г.зн. спецыяльна створаны для вакцыны) вірус грыпу.
Што значыць інактываваная вакцына?
Інактываваная (г.зн. забітая) вакцына - гэта вакцына, якая ў сваім складзе ўтрымліваюць цэлы забіты вакцыны вірус грыпу або яго асобныя часцінкі (антыгены).
Інактываваныя вакцыны ў залежнасці ад цэласнасці вакцынавага віруса падзяляюцца на:
Цэльнаварыённыя, г.зн. вакцыны, якія змяшчаюць цэлы вакцыны вірус.
Спліт - вакцыны, г.зн. расшчэпленыя вакцыны, якія змяшчаюць асобныя вонкавыя і ўнутраныя часцінкі вакцынавага віруса грыпу.
субадзінак вакцыны, г.зн. вакцыны, якія змяшчаюць толькі вонкавыя часцінкі вакцына віруса грыпу.
100% гарантыю ад захворвання не дае ні адзін лячэбны, ні адзін прафілактычны прэпарат. Ці гарантуе прышчэпка ад грыпу 100% абарону ад захворвання?
Наколькі надзейная абарона выпрацуецца пасля вакцынацыі залежыць ад шматлікіх фактараў, у т.л. узросту і станы здароўя пацыента, індывідуальных асаблівасцяў і г.д. Але ў сярэднім са 100 прышчэпленых 70-98 чалавек не захварэюць на грып. Калі ўсё ж прышчэплены чалавек захварэе на грып (2-30 чалавек са 100 прышчэпленых), то захворванне ў яго будзе працякаць у лёгкай форме і без ускладненняў. Такім чынам, вакцынацыя гарантуе абарону ад захворвання цяжкімі і ўскладненымі формамі грыпу, якія заканчваюцца смяротным зыходам.
Вакцына супраць грыпу прызначаная ў першую чаргу для абароны менавіта ад вірусаў грыпу, а не ад іншых рэспіраторных вірусаў. У той жа час вакцына супраць грыпу валодае дадатковымі, у некаторай ступені імунамадулюючыя ўласцівасцямі. Дзякуючы гэтаму, імунная сістэма прыкладна 20-25 чалавек са 100 прышчэпленых набывае дадатковую абарону і ад іншых рэспіраторных вірусных інфекцый.
Калі пасля прышчэпкі супраць грыпу сфарміруецца абарона ад захворвання?
Праз 14-21 дзень пасля вакцынацыі развіваецца імунітэт, які забяспечвае абарону ад захворвання на грып на працягу 6-12 месяцаў.
Што агульнае паміж усімі вакцынамі для прафілактыкі грыпу?
Усе вакцыны для прафілактыкі грыпу ствараюць надзейны імунітэт супраць захворвання на грып.
Вакцына Флюваксін з'явілася ў нашай краіне нядаўна. Як яе характарызуюць спецыялісты?
Вакцына Флюваксін прымяняецца ў шэрагу краін свету з 2004г. (краіны Азіі, Расійская Федэрацыя, Чылі і г.д.). Усяго з гэтага перыяду выкарыстана больш як 18 млн. доз вакцыны. Бяспека і эфектыўнасць прымянення вакцыны ідэнтычная з якая мае вопыт выкарыстання ў нашай краіне вакцынай Ваксігрып.
У 2010г. у г. Мінску вакцынай Флюваксін было прышчэплена больш за 250 000 чалавек. У цэлым па рэспубліцы з прымяненнем гэтай вакцыны было абаронена больш за 1212000 чалавек. Вакцына Флюваксін зарэкамендавала сябе як высокаэфектыўны і бяспечны прэпарат.
Якія найменні вакцын супраць грыпу выкарыстоўваюцца ў нашай краіне?
Усе ніжэйназваныя найменні вакцын зарэгістраваны Міністэрствам аховы здароўя Рэспублікі Беларусь і маюць вопыт прымянення ў нашай краіне і за мяжой.
Жывая вакцына прадстаўлена грыпознай алантаіснай интраназальной жывой сухой - ЖГВ (краіна-вытворца Расія).
Інактываваныя вакцыны прадстаўлены:
Цэльнаварыённымі вакцынамі - Грыпавак (краіна-вытворца Расія), інактываванай грыпознай вакцынай - ИГВ (краіна-вытворца Расія).
Спліт-вакцынамі
Ваксігрып (краіна-вытворца Францыя), Флюарыкс (краіна-вытворца Бельгія), Флюваксін (краіна-вытворца Кітай).
Суб'яднаўчымі вакцынамі - Грыпол (краіна-вытворца Расія), Грыпол неа (краіна-вытворца Расія), Грыпол плюс (краіна-вытворца Расія), Інфлювак (краіна-вытворца Нідэрланды).
Ці можа вакцына супраць грыпу выклікаць рэакцыі?
Увядзенне любых вакцын, у т.л. вакцын для прафілактыкі грыпу можа выклікаць рэакцыі.
Узнікненне тэмпературы або пачырванення ў месцы ўвядзення вакцыны - гэта заканамерная рэакцыя на любую вакцыну, якая сведчыць аб пачатку фарміравання абароны.
Пасля вакцынацыі супраць грыпу ў прышчэпленых могуць адзначацца:
Агульныя рэакцыі - гэта рэакцыі, якія ў цэлым закранаюць арганізм і выяўляюцца ў выглядзе павышэння тэмпературы цела, нядужання, галаўнога болю і інш.
Мясцовыя рэакцыі - гэта рэакцыі, якія выяўляюцца ў месцы ўвядзення вакцыны ў выглядзе ўшчыльнення і хваравітасці.
Гэтыя праявы кароткачасовыя, не патрабуюць лячэнні і знікаюць самастойна на працягу 2-3 дзён, не парушаючы працаздольнасці і не патрабуючы дадатковага лячэння.
На якія вакцыны супраць грыпу часцей развіваюцца рэакцыі?
Пры увядзенні спліт-і субадзінкавых вакцын з 100 прышчэпленых супраць грыпу ў 2-8 чалавек могуць быць мясцовыя рэакцыі ў выглядзе пачырванення, ушчыльнення або хваравітасці ў месцы ўвядзення вакцыны і ў 1-7 чалавек з 100 прышчэпленых - агульныя рэакцыі ў выглядзе кароткачасовага павышэння тэмпературы цела (да ). Усе гэтыя сімптомы кароткачасовыя і знікаюць спантанна, як правіла, праз 1-2 дні.
Часцей узнікаюць агульныя рэакцыі на ўвядзенне жывых вакцын: са 100 прышчэпленых супраць грыпу ў 8-15 чалавек могуць быць агульныя рэакцыі ў выглядзе павышэння тэмпературы цела (да 38 ° С), агульнага нядужання. Усе гэтыя сімптомы кароткачасовыя і знікаюць самастойна.
Чым адрозніваюцца вакцыны?
1. Метадам увядзення
Жывыя вакцыны ўводзяцца шляхам распылення з дапамогай дазатара
Забітыя вакцыны ўводзяцца з дапамогай уколу
2. Узростам, з якога можна праводзіць прышчэпкі
Жывыя і інактываваныя цельновирионные вакцыны можна ўводзіць з узросту 3-х гадоў і старэй
Спліт-і субадзінкавыя вакцыны можна ўводзіць з узросту 6-ці месяцаў
3. Частатой развіцця рэакцый
Пры увядзенні жывых і инактивированных цельновирионных вакцын верагоднасць развіцця рэакцый вышэй, чым пры выкарыстанні спліт-і субадзінкавых вакцын
Пры выкарыстанні спліт-і субадзінкавых вакцын верагоднасць развіцця рэакцый ніжэй, чым пры выкарыстанні жывых і инактивированных цельновирионных вакцын
4. Пералікам супрацьпаказанняў
Пры выкарыстанні жывых і инактивированных цельновирионных вакцын гэты пералік пашыраны ў параўнанні з пералікам для спліт-і субадзінкавых вакцын
Пры вакцынацыі з выкарыстаннем спліт-і субадзінкавых вакцын пералік супрацьпаказанняў мінімальны
5.Пералікам паказанняў
Пералік паказанняў для вакцынацыі жывымі і инактивированными цельновирионными вакцынамі менш у параўнанні з пералікам для спліт-і субадзінкавых вакцын
З выкарыстаннем спліт-і субадзінкавых вакцын можна праводзіць прышчэпкі супраць грыпу цяжарным і кормячым жанчынам, дзецям з узросту 6-ці месяцаў і асобным асобам, якія маюць у анамнезе некаторыя захворванні
Адкуль даведаюцца, якія вірусы грыпу прыйдуць да нас зімой?
Вірус грыпу цыркулюе па пэўных біялагічных законах. Амаль заўсёды вірус, які выклікаў увесну ўздым захворвання ў паўднёваўсходняй Азіі, увосень прыходзіць у Еўропу.
У свеце існуе некалькі сотняў лабараторый, якія сочаць за вірусамі грыпу. Аналізуючы інфармацыю аб вірусах, якія выклікаюць грып, спецыялісты Сусветнай арганізацыі аховы здароўя (СААЗ) штогод да красавіка - маю складаюць рэкамендацыі па варыянтах вірусаў грыпу, якія неабходна ўключыць у склад вакцыны. Штогод у склад вакцын уключаюцца 3 актуальныя варыянты віруса грыпу.
Статыстыка 20-ці апошніх гадоў сведчыць, што тыя варыянты вірусаў грыпу, якія былі рэкамендаваны СААЗ для ўключэння ў склад вакцын, супадалі больш за ў 90% выпадкаў (у асобныя гады адзначаліся разыходжанні па адным з 3-х варыянтаў, якія ўваходзяць у склад вакцыны).
Калі нельга праводзіць прышчэпкі супраць грыпу?
Існуюць пэўныя станы здароўя, калі прышчэпка для прафілактыкі грыпу можа быць часова адкладзена (часовыя супрацьпаказанні) або прышчэпку наогул нельга праводзіць ніколі (пастаянныя супрацьпаказанні). У любым выпадку, рашэнне аб супрацьпаказаннях прымае лекар, пасля агляду і апытання пацыента.
Да часовых супрацьпаказанняў да вакцынацыі супраць грыпу ставяцца стан вострага захворвання або абвастрэння хранічнага захворвання. Пасля нармалізацыі стану (зніжэння тэмпературы і акрыяння) або пераходу хранічнага захворвання ў стадыю рэмісіі можна ўводзіць вакцыну.
Пастаяннае супрацьпаказанне да вакцынацыі супраць грыпу усталёўваецца вельмі рэдка, у выпадку наяўнасці неадкладнай алергічнай рэакцыі ў выглядзе анафілактычнага шоку, крапіўніцы, ацёку Квінке на бялок курыных яек (т.к. вырошчванне вакцыннага віруса адбываецца імя
аб на курыных эмбрыёнах). Такія рэакцыі маюцца ў асоб, у якіх пры спробе з'есці курынае яйка ў любым выглядзе (варанае яйка, яечня і г.д.) у чалавека неадкладна развіваецца ацёк ніжняй губы, горла і г.д. Калі такіх рэакцый няма, то вакцынацыя супраць грыпу для такога чалавека небяспечная.
Ці можна рабіць прышчэпку супраць грыпу, калі ў малога ёсць якое-небудзь хранічнае захворванне?
Можна і патрэбна. Хранічныя захворванні з'яўляюцца не супрацьпаказаннем, а сведчаннем да правядзення прышчэпкі супраць грыпу. Дзеткі з хранічнымі захворваннямі добра пераносяць вакцынацыю і ў іх развіваецца дастатковая абарона ад захворвання. Праведзеная прышчэпка не прыводзіць да абвастрэння хранічнага захворвання, у той час як перанесены грып з вялікай доляй верагоднасці можа прывесці да абвастрэння хранічнага захворвання і абцяжарвання яго далейшай плыні.
Аднак, у перыяд абвастрэння хранічнага захворвання, лекар прапануе адкласці прышчэпку да стабілізацыі стану.
Як будуць прышчэпліваць дзяцей супраць грыпу ў школах і дзіцячых садах?
Бацькоў у пісьмовай форме інфармуюць (а магчыма і вусна, на бацькоўскім зборы) супраць чаго і якім чынам будуць прышчэпліваць іх дзяцей, якую вакцыну будуць выкарыстоўваць. Затым бацькі падпісваюць згоду (альбо адмову) па ўсталяванай форме. Яно захоўваецца ў медыцынскай дакументацыі дзіцяці. У пэўны дзень у школу (садок) прыязджае прышчэпачная брыгада (лекар і медсястра) і праводзяць вакцынацыю. Калі маці захоча прысутнічаць пры правядзенні дзіцяці прышчэпкі, яна разам з ім можа звярнуцца ў паліклініку па месцы жыхарства.
З якога ўзросту можна прывіваць дзяцей супраць грыпу?
З шасці месяцаў. Для дзетак, якія прывіваюцца ўпершыню (і да 9-і гадоў), працэс вакцынацыі некалькі адрозніваецца. Для таго, каб ім сфарміраваць абарону, трэба вакцыну ўводзіць у два этапы. Курс вакцынацыі для іх будзе складацца з дзвюх прышчэпак з інтэрвалам у адзін месяц. Ёсць нюансы і ў дазоўцы. Для дзяцей да трох гадоў неабходна дазавання 0,25 мл, старэйшых за тры гады і дарослым - 0,5 мл. Гэта датычыцца ўсіх вакцын, якія будуць прымяняцца сёлета. Для дзяцей старэйшых за 9 гадоў і дарослых дастаткова адной прышчэпкі.
Ёсць меркаванне (у прыватнасці, прыхільнікаў нетрадыцыйнай медыцыны), што вакцынацыя шкодная дзецям. Яны сцвярджаюць, што ў перыяд, калі ў дзіцяці яшчэ толькі фармуецца імунітэт, арганізм толькі пачынае сам яго выпрацоўваць, уведзеная вакцына нібыта яго прыгнятае і аслабляе арганізм. І ўвогуле любая прышчэпка зніжае магчымасць у дзіцячага арганізма самастойна выпрацоўваць імунітэт. Можа яна і не патрэбна малым?
Гэта зусім не так. Наадварот, вакцына - гэта самая слабая трэніроўка імуннай сістэмы. Сістэма вучыцца працаваць з антыгенам. Але калі гэтыя антыгены бяспечныя ў плане ўскладненняў, то пры сустрэчы з дзікімі ўзбуджальнікамі, імунная сістэма будзе працаваць значна больш інтэнсіўна і яе трэніроўка будзе ісці праз хваробу. А хвароба - гэта заўсёды рызыка ўскладненняў, і нават смяротнага зыходу. Я зусім не пагаджуся са сцвярджэннямі, што прышчэпкай мы паслабляем імунную сістэму, што яна будзе працаваць толькі з вакцынамі і горш рэагаваць на нейкія іншыя ўзбуджальнікі. Для такога сцвярджэння няма ні тэарытычных, ні практычных падстаў.
Але, што да маленькіх дзетак, то яны сапраўды вельмі ўразлівыя. Калі ў дзіцяці няма брацікаў і сястрычак, які могуць «прынесці» грып са школы ці дзіцячага садка, бацькі жывуць не ў інтэрнаце, а ва ўласнай кватэры, то, магчыма, і не варта абараняць яго з дапамогай вакцыны. Верагоднасць заражэння ў такой сітуацыі мінімальная. Але калі ёсць старэйшае дзіця, якое наведвае школу, то рызыка падхапіць вірус ёсць, і ў такім выпадку вакцынацыя апраўдана. Бо паказчыкі захворвання сярод дзяцей звычайна ў два-тры разы вышэйшыя, чым у дарослых. А 90 працэнтаў шпіталізаваных пры грыпе - дзеці. У іх захворванне працякае цяжка і менавіта іх трэба бараніць у першую чаргу.
Ці неабходна дзіцяці прывівацца ў гэтым годзе, калі яно атрымлівала прышчэпку ў мінулым?
Ахоўныя антыцелы, выпрацаваныя пасля прышчэпкі, звычайна на працягу 6-12 месяцаў пасля вакцынацыі руйнуюцца ці іх колькасць становіцца недастатковым для абароны ад грыпу ў новым сезоне. Акрамя таго, штогод абнаўляюцца варыянты вірусаў грыпу, якія ўваходзяць у склад вакцын. Так што варта прышчапляцца штогод.
Як лепш прывівацца: адной і той жа вакцынай кожны год ці іх лепш мяняць?
Улічваючы, што кожны год варыянты вірусаў грыпу ў складзе ўсіх вакцын аднолькавыя, мэтазгоднасць змены ўпадабанай Вам вакцыны адсутнічае.
Ці можна захварэць на грып пасля прышчэпкі і заразіць навакольных?
Пры вакцынацыі любой вакцынай захварэць на грып нельга. Бо падчас вытворчасці вакцынныя вірусы пазбаўляюцца ўласцівасці выклікаць захворванне, аднак захоўваюць здольнасць фармаваць абарону.
Пры вакцынацыі жывой вакцынай рызыка заражэння вакцына вірусам навакольных вельмі нізкі. У выпадку вакцынацыі инактивированными вакцынамі супраць грыпу рызыка заражэння навакольных вакцына вірусам адсутнічае.
Ці трэба як-н
і будзь рыхтавацца да вакцынацыі супраць грыпу?
Большасці людзей спецыяльнай падрыхтоўкі да вакцынацыі супраць грыпу не патрэбна. Асобным пацыентам (напрыклад, з алергічнымі захворваннямі) лекар можа прызначыць медыкаментозную падрыхтоўку. У хворых на хранічныя захворванні вакцынацыя праводзіцца на фоне прыёму звычайнай тэрапіі.
У паўтара-два тыдні пасля вакцынацыі, вядома, трэба паспрабаваць не падхапіць які-небудзь вірус. Але ніякага спецыяльнага рэжыму не трэба, вядзіце звычайны свой лад жыцця. А вось для дзяцей, каб сфармаваўся паўнавартасны імунітэт, каб ніякія дзікія вірусы ці бактэрыі не перашкаджалі яму фармавацца, неабходна ахаваць лішнія кантакты.
Ці можна прывіваць дзіця, калі яно больш за 4 разы ў год хварэе на прастуду?
Ня толькі можна, але і трэба. Менавіта такое дзіця найболей схільны ўскладненням, якія развіваюцца пасля перанесенага грыпу. Прышчэпліваць такое дзіця неабходна ў перыяд адсутнасці ў яго вострага захворвання.
Ці можна прышчапляцца, калі дзіця перанесла прастуду, а кашаль застаўся?
Не рэкамендуецца прышчапляцца ў перыяд вострага захворвання. Што ж тычыцца рэшткавых з'яў, але яны не з'яўляюцца супрацьпаказаннем, але ў любым выпадку стан Вашага маляняці перад прышчэпкай агледзіць лекар, які і прыме канчатковае рашэнне.
Ці можна за адзін раз прышчапіцца ад грыпу і коклюшу, дыфтэрыі, слупняка, поліяміеліту (маляню 1,5 годика)?
Вакцыну супраць грыпу можна сумяшчаць з любой іншай вакцынай, акрамя вакцыны супраць туберкулёзу. Адзінай умовай з'яўляецца тое, што абедзве вакцыны будуць уведзены ў розныя ўчасткі цела.
Летась зрабілі дзіцяці прышчэпку ад грыпу, але яно ўсё роўна захварэла. Сэнс гэтай прышчэпкі?
Існуе 2 варыянты тлумачэння гэтай сітуацыі.
Па-першае, нараўне з вірусам грыпу захворванне ў чалавека можа выклікаць больш за 200 відаў іншых рэспіраторных вірусаў. Прычым, адрозніць гэтыя захворванні па клінічных сімптомах практычна немагчыма. Таму, калі Ваша дзіця атрымала прышчэпку і ў яго ўзнікла захворванне з павышэннем тэмпературы, галаўным болем, слабасцю, то гэта не значыць, што развіўся грып. Хутчэй за ўсё, гэта іншая вірусная інфекцыя, таму што ад грыпу ён абаронены. І нам важна абараніць яго менавіта ад грыпу - ад той інфекцыі, якая дае найбольшую колькасць ускладненняў і смяротных зыходаў.
Па-другое, ёсць невялікая верагоднасць, што ў дзіцяці развіўся грып. Наколькі цяжка ён працякаў? З вялікай упэўненасцю адкажу - у яго не было цяжкіх ускладненняў. А калі б дзіця не атрымала прышчэпку і заразіліся грыпам, то такія ўскладненні маглі б быць і зыход захворвання мог бы быць неспрыяльным.
Рэдка, але сустракаюцца сітуацыі, калі чалавек зрабіў прышчэпку і "сустрэўся" з вірусам грыпу ў той перыяд, калі абарона яшчэ не паспела сфармавацца. А для выпрацоўкі дастатковай абароны неабходна 14-21 дзень.
Таму, прышчэпку ад грыпу, рабіць усё ж мэтазгодна.
разгарнуць » / « згарнуць